Tạo lập nhãn hiệu tập thể, xây dựng tiêu chuẩn cơ sở & công bố tiêu chuẩn chất lượng cho cá bống bớp Nghĩa Hưng.
15:10' 27/3/2014

Là một huyện thuần nhất đồng bằng ven biển, Nghĩa Hưng thuận lợi phát triển kinh tế nông nghiệp đa dạng. Trồng lúa, khoai, lạc, nuôi vịt, lợn. Đánh bắt và chế biến hải sản, sản xuất muối, đóng tàu cũng là một tiềm năng mới. Với bờ biển dài, vùng bãi triều rộng lớn và nguồn phù sa, vi sinh vật, đặc biệt là vi khoáng núi đá vôi vô tận của 2 cửa sông Ninh Cơ và sông Đáy đổ về đã tạo cho huyện Nghĩa Hưng nhiều lợi thế trong nuôi trồng thủy, hải sản; đặc biệt thích hợp cho sự phát triển, sinh trưởng của cá bống bớp. Từ nhiều năm nay, huyện Nghĩa Hưng đã chủ động quy hoạch vùng nuôi, thành lập Hiệp hội nuôi cá bống bớp, ứng dụng tiến bộ kỹ thuật mới vào sản xuất, tìm kiếm mở rộng thị trường tiêu thụ sản phẩm và tích cực xây dựng thương hiệu cho cá bống bớp.





Cá bống bớp là loài cá nước mặn, đánh bắt tự nhiên ngoài biển, được người dân xóm Chùa, xã Nghĩa Thắng thuần hóa trở thành con nuôi nước lợ. Với đặc tính khỏe, dễ nuôi, có giá trị dinh dưỡng cao, thịt ngọt, dai và thơm, được thị trường ưa chuộng nên cá bống bớp nhanh chóng được người nuôi thủy sản vùng mặn lợ đưa vào nuôi đại trà ở các xã Nghĩa Thắng, Nghĩa Lợi, Nghĩa Hải, Nông trường Rạng Đông .vv.. theo cách khai thác và thu mua con giống tự nhiên ở các xã ven biển Hải Hậu, Giao Thủy về nuôi vỗ thành cá thương phẩm
.
Về tình hình sản xuất và kinh doanh, giá cá bống bớp xuất bán tại đầm là 200-300 nghìn đồng/kg tùy theo kích cỡ, bình quân 1 ha nuôi cá bống bớp có nguồn thu 1,5-1,8 tỷ đồng. Năng suất trung bình đạt từ 7,5-8 tấn/ha, cá biệt có hộ đạt năng suất 10 tấn/ha, lãi suất bình quân đạt 600 triệu - 1 tỷ đồng/ha/năm, dẫn đến diện tích nuôi cá bống bớp ở Nghĩa Hưng ngày càng phát triển, nhiều hộ dân đã có nguồn thu lớn từ cá bống bớp. Đặc biệt từ năm 2010 trở lại đây, các cơ sở sản xuất giống trong tỉnh như Trung tâm giống Nghĩa Hưng, các trại giống thủy sản Cửu Dung, Liên Phong, Trung tâm Giống hải sản Nam Định .vv.. đã sản xuất nhân tạo thành công giống cá bống bớp với số lượng lớn, đã chủ động nguồn giống và tạo điều kiện cho việc mở rộng vùng nuôi và nuôi theo phương pháp thâm canh. Đến nay, diện tích nuôi cá bống bớp của huyện Nghĩa Hưng đạt 230 ha và mở rộng sang vùng Tây Nam Điền với tổng sản lượng năm 2013 ước đạt 1.000 tấn, tổng số hộ gia đình nuôi khoản 200 hộ. Hiện tại, ngoài 5 đại lý thu gom tiêu thụ sản phẩm cá bống bớp, trên địa bàn huyện còn hình thành hàng chục đại lý trung chuyển với sản lượng tiêu thụ bình quân 4-6 tấn/ngày, 70% tiêu thụ tại Trung Quốc và Đài Loan theo con đường tiểu ngạch. Mặc dù, có sản lượng lớn, giá trị cao và chủ động các điều kiện sản xuất nhưng việc tiêu thụ cá bống bớp vẫn còn gặp nhiều hạn chế do bị thương lái ép giá, chưa được tham gia vào chuỗi tiêu thụ hiện đại và xuất khẩu chính ngạch, sản phẩm bán đi không rõ nguồn gốc và nhãn hiệu của Nghĩa Hưng nên hiệu quả kinh tế chưa cao.
Để góp phần khắc phục những khó khăn, vướng mắc nêu trên, được sự đồng ý của UBND tỉnh Nam Định, Sở KHCN Nam Định là cơ quan quản lý  dự án “Tạo lập, quản lý và phát triển Nhãn hiệu tập thể “bống Bớp Nghĩa Hưng” cho sản phẩm cá bống bớp của huyện Nghĩa Hưng, tỉnh Nam Định”, Hiệp hội nuôi trồng thủy sản Nghĩa Hưng là đơn vị thực hiện dự án. Với mong muốn xây dựng và phát triển thương hiệu mạnh cho sản phẩm cá bống bớp của huyện Nghĩa Hưng, giúp nâng cao giá trị kinh tế, đảm bảo phát triển bền vững, tăng thu nhập, cải thiện đời sống cho các hộ dân tại địa phương huyện.
Chủ dự án là Hội nuôi trồng thủy sản Nghĩa Hưng sẽ phối hợp với các đơn vị tư vấn để thực hiện dự án với nhiều hạng mục phải hoàn thành như: Đăng ký xác lập quyền đối với NHTT “bống Bớp Nghĩa Hưng”; Xây dựng tiêu chuẩn cơ sở; Công bố chất lượng; Xây dựng hệ thống công cụ để quản lý NHTT; Xây dựng phương án khai thác NHTT Cá Bống Bớp Nghĩa Hưng...
Nghề nuôi trồng Cá Bống Bớp là nghề phụ thuộc rất nhiều vào yếu tố con người, chất lượng giống và điều kiện môi trường. Mỗi hộ gia đình có kinh nghiệm và trình độ kỹ thuật khác nhau trong việc nuôi trồng. Chính vì vậy, quy trình kỹ thuật này là nhằm quy định những nguyên tắc chung bắt buộc phải tuân thủ trong quá trình nuôi Cá Bống Bớp nhằm đảm bảo tính đặc trưng và chất lượng tốt nhất cho sản phẩm.
Việc xây dựng và ban hành tiêu chuẩn cơ sở sản xuất tuân thủ một số quy định bắt buộc nhằm hướng tới việc sản xuất hiệu quả đáp ứng nhu cầu của khách hàng, đáp ứng nhu cầu thị trường trong nước và xuất khẩu nhưng vẫn bảo vệ môi trường, góp phần gìn giữ phát triển danh tiếng, khắc phục tình trạng ô nhiễm môi trường.
Xây dựng tiêu chuẩn cơ sở bao gồm các nội dung chính:
- Yêu cầu về quá trình lựa chọn, sử dụng và sản xuất con giống;
- Yêu cầu và các nguyên tắt kỹ thuật nuôi trồng (chuẩn bị bể/ao nuôi, cho ăn, chăm sóc, phòng trừ dịch bệnh.vv..);
- Các nguyên tắc và yêu cầu về kỹ thuật thu hoạch, bảo quản, vận chuyển (công cụ, dụng cụ, cách thức, biện pháp.vv..)
- Các biện pháp kiểm soát quá trình tuân thủ các quy trình
- Các biện pháp, hình thức xử lý khi vi phạm các trường hợp vi phạm các quy trình
Dự kiến từ tháng 4, Chi cục Quản lý chất lượng Nông lâm sản & thủy sản sẽ tiến hành hỗ trợ và tư vấn cho Hội nuôi trồng thủy sản Nghĩa Hưng từng bước thực hiện xây dựng tiêu chuẩn cơ sở và tiến hành lấy mẫu xét nghiệm các chỉ tiêu ATVSTP để hoàn thiện hồ sơ công bố chất lượng giống gửi Chi cục ATVSTP – Sở Y tế cấp chứng nhận./.
        Hải Bình - Chi cục QLCL nông lâm sản và thủy sản