Thành tựu 10 năm phát triển sản xuất giống hải sản của Trung tâm giống hải sản tỉnh Nam Định
11:1' 15/8/2012


    1. Giới thiệu về Trung tâm

    Trung tâm giống Hải sản Nam Định là đơn vị sự nghiệp trực thuộc Sở Nông nghiệp và Phát triển nông thôn tỉnh Nam Định. Trung tâm được thành lập theo Quyết định số 2062/2002/QĐ-UBND ngày 27/8/2002 của Chủ tịch UBND tỉnh Nam Định.

    Trung tâm có chức năng, nhiệm vụ chính là nghiên cứu, lai tạo, ứng dụng, tiếp nhận, sản xuất thử nghiệm, cung cấp các loại giống hải sản mới, phù hợp với môi trường nuôi trong tỉnh, tư vấn kỹ thuật cho các hộ nuôi trồng thủy sản trong vùng, thử nghiệm và làm dịch vụ các loại thuốc, chế phẩm, thức ăn thủy sản.

    Hiện tại Trung tâm có 18 người, trong đó 7 người có trình độ đại học, 7 người có trình độ cao đẳng và trung cấp và 4 người chứng chỉ nghề và có kinh nghiệm thực tế nhiều năm trong lĩnh vực thủy hải sản.

    Cơ cấu, tổ chức của Trung tâm gồm: 01 Giám đốc; 01 Phó Giám đốc; Bộ phận hành chính; Bộ phận nghiên cứu, sản xuất giống; Bộ phận nuôi thực nghiệm.

    2. Thành tựu 10 năm ứng dụng KHCN

    Năm 2002 được sự quan tâm của Sở Nông nghiệp (Sở Thủy sản cũ) và Trường Đại học Thủy sản Nha Trang (nay là Đại học Nha Trang), 3 cán bộ của Trung tâm đã được tiếp nhận công nghệ sinh sản nhân tạo giống tôm sú (Penaeus monodon) tại Trại sản thực nghiệm Cửa Bé (thuộc Trường ĐH Thủy sản Nha Trang). Đến năm 2003, là đơn vị đầu tiên trong tỉnh đã làm chủ được công nghệ sinh sản nhân tạo giống tôm sú tại Nam Định và cung cấp được 3 triệu con tôm sú giống P15 chất lượng cao cho các hộ nuôi trồng thủy sản trong vùng, đây là một dấu mốc đánh giá sự phát triển về sản xuất  giống hải sản tại tỉnh Nam Định; Đến nay Trung tâm đã sản xuất đại trà, hàng năm sản xuất từ 60 đến 100 triệu con tôm sú giống chất lượng cao, cung cấp được 1/3 lượng tôm sú giống cho nhân dân trong tỉnh và cung cấp cho các tỉnh Ninh Bình, Thái Bình.

    Qua khảo sát thấy vùng nuôi huyện Nghĩa Hưng phù hợp với phát triển nghề nuôi cua biển, trong khi đó nguồn giống chủ yếu là khai thác tự nhiên; Năm 2004 đơn vị đã phối hợp với Trung tâm Khuyến nông – Khuyến ngư tỉnh cùng liên hệ, ký hợp đồng tiếp nhận công nghệ sinh sản nhân tạo giống cua biển (Scylla Paramamosain) với Viện Nuôi trồng thủy sản Nha Trang. Kết quả sản xuất giống cua biển rất phù hợp với môi trường trong tỉnh, tỷ lệ sống của ấu trùng đạt 10%, cao nhất so với các tỉnh phía Bắc. Hàng năm cung cấp trên 2 triệu con cua biển giống cỡ C1, C2 cho nhân dân trong và ngoài tỉnh.

    Để khẳng định chất lượng cua biển giống sản xuất tại Nam Định, năm 2006 đơn vị đã xây dựng mô hình nuôi cua giống năng suất 2 tấn/ha, thực hiện theo chương trình dự án hỗ trợ kinh phí sự nghiệp khoa học của Sở Khoa học và Công nghệ tỉnh Nam Định. Kết quả thực hiện đạt và vượt các chỉ tiêu kỹ thuật mà dự án đã xây dựng. Dự án kết thúc đã nhân rộng mô hình cho các hộ nuôi huyện Nghĩa Hưng, Giao Thủy, mở ra mô hình mới về phát triển kinh tế thủy sản trong tỉnh, góp phần xây dựng ngành thủy sản trở thành ngành kinh tế mũi nhọn.

    Xác định các đối tượng chủ lực nuôi mặn lợ trong tỉnh là tôm sú, cua biển và cá biển; Năm 2006 đơn vị đã nghiên cứu và tiếp nhận thành công công nghệ sinh sản nhân tạo giống cá bống bớp từ Viện Hải sản Hải Phòng. Đến nay hầu hết các trại sản xuất giống mặn lợ trong tỉnh đã sản xuất được cá bống bớp, cung cấp đủ lượng cá giống cho nhân dân trong tỉnh và cung cấp cho các tỉnh lân cận.

    Để đa dạng hóa các đối tượng nuôi, hướng tới xây dựng môi trường nuôi bền vững, năm 2009 Trung tâm đã thực hiện dự án KHCN về sinh sản nhân tạo và nuôi thương phẩm cá vược (Lates calcarifer) năng suất 6,8 tấn/ha; Cá vược là đối tượng dễ nuôi, thịt thơm ngon, giá cả trung bình, dễ tiêu thụ trong thị trường nội địa; Tuy nhiên cá vược lại có khả năng chịu rét kém nên phải thiết kế hệ thống chống rét cho cá trong quá trình nuôi thương phẩm.

    Không chỉ dừng lại ở cá vược, năm 2010 và năm 2011 đơn vị đã làm chủ được công nghệ sản xuất giống cá chim biển vây vàng (Trachinotus blochii (LacepÌde 1801) và cá sủ đất (Nibea diacanthus (Lacépède, 1802), theo chương trình phát triển sản xuất giống của Bộ Nông nghiệp, đơn vị chuyển giao là Trường Cao đẳng Thủy sản; Đây là hai đối tượng có giá trị kinh tế cao, dễ nuôi, có khả năng chịu rét tốt hơn cá vược. Làm chủ được công nghệ sản xuất hai loại cá này đã mở ra hướng mới cho phát triển thủy sản tỉnh. Hiện tại đơn vị đang nghiên cứu, thử nghiệm, xây dựng mô hình nuôi bán thâm canh cá chim biển vay vàng và cá sủ đất tại Giao Thủy.

    Nam Định là tỉnh ven biển, có trên 1.700ha diện tích bãi bồi nuôi ngao, sản lượng ngao của tỉnh chiếm gần 45% sản lượng ngao toàn miền Bắc, nhu cầu về con giống rất lớn. Những năm qua các trại sản xuất giống tư nhân đã sản xuất ngao giống, nhưng tỷ lệ sống rất thấp. Năm 2012 Trung tâm đã tiếp nhận và làm chủ công nghệ sản xuất ngao giống (Meretrix lyrata Sowerby, 1851); nghiên cứu làm tăng tỷ lệ sống của ngao giống trong quá trình ương; cung cấp ngao giống cho các hộ ương ngao giống trong tỉnh; hướng tới chủ động nguồn ngao giống cho nhân dân trong và ngoài tỉnh.

    Tóm lại: Trong 10 năm thành lập và phát triển Trung tâm đã làm chủ được cơ bản công nghệ sản xuất các loại giống hải sản phù hợp với môi trường nuôi tỉnh Nam Định nói riêng và miền Bắc nói chung; Chuyển giao quy trình sản xuất đến tất cả các trại sản xuất giống hải sản trong tỉnh có nhu cầu.

    3. Định hướng phát triển

    Đến năm 2015 cung cấp cơ bản các loại giống hải sản chất lượng cao cho nhân dân trong tỉnh; tập hợp, liên kết các trại sản xuất giống trong tỉnh thành các cơ sở vệ tinh.

    Đến năm 2020 cung cấp toàn bộ con giống các loại cho nhân dân trong tỉnh, cung cấp phần lớn con giống cho các tỉnh lân cận như: Nghệ An, Thanh Hóa, Ninh Bình, Thái Bình, Hải Phòng, Quảng Ninh. Xây dựng Trung tâm giống Hải sản tỉnh Nam Định trở thành trung tâm giống hải sản của vùng.

    4. Thành tích khen thưởng

    Năm 2003, 2004 UBND tỉnh Nam Định tặng bằng khen.

    Từ năm 2005 đến 2007 liên tục được tặng Cờ thi đua xuất sắc của UBND tỉnh Nam Định.

    Năm 2008, 2009 đều được tặng bằng khen của UBND tỉnh và Bộ Nông nghiệp & Phát triển nông thôn

    Năm 2010 được Thủ tướng Chính phủ tặng bằng khen

    Năm 2011 Liên đoàn Lao động tỉnh Nam Định tặng Cờ thi đua.
                                       
Nguyễn Văn Tuyển – TT giống Hải sản Nam Định