Xây dựng Nông thôn mới – hiệu quả từ áp dụng KHCN vào sản xuất nông nghiệp
8:32' 20/11/2012


    Sau gần 03 năm triển khai thực hiện Chương trình  xây dựng nông thôn mới (NTM), nhiều địa phương trong tỉnh đã đẩy mạnh ứng dụng khoa học, công nghệ (KHCN) vào thực tế sản xuất, tạo bước đột phá trong việc phát triển kinh tế - xã hội. Hiệu quả từ các dự án KHCN ứng dụng trong sản xuất  nông nghiệp và bảo vệ môi trường nông thôn thời gian qua đã khẳng định vai trò của KHCN trong xây dựng NTM.

    Thực hiện Chương trình KH và CN phục vụ mục tiêu công nghiệp hóa, hiện đại hóa nông thôn gắn với xây dựng NTM, Sở NN & PTNT đã phối hợp với Sở KH &CN triển khai nhiều chương trình hỗ trợ ứng dụng và chuyển giao tiến bộ kỹ thuật phục vụ phát triển kinh tế-xã hội. Trong đó tập trung vào triển khai thực hiện các dự án xây dựng mô hình ứng dụng và chuyển giao khoa học và công nghệ ở các lĩnh vực trồng trọt, chăn nuôi, nuôi trồng thủy sản và ứng dụng công nghệ sinh học trong sản xuất nông nghiệp; phát triển ngành nghề nông thôn, xử lý cung cấp nước sinh hoạt, nước thải làng nghề... Trên cơ sở đó, đến nay 96/96 xã thị trấn xây dựng NTM giai đoạn 2011-2015 đã hoàn thiện quy hoạch, tập trung đầu tư xây dựng cơ sở hạ tầng, đổi mới công nghệ, đa dạng hóa sản phẩm truyền thống và ứng dụng tiến bộ kỹ thuật vào sản xuất. Tại các làng nghề truyền thống, các dự án KHCN đã tập trung vào việc nghiên cứu đổi mới, chuyển giao các công nghệ mới đảm bảo năng suất, chất lượng và an toàn với môi trường. Cùng với đầu tư công nghệ, Sở KH và CN đang triển khai dự án phát triển tài sản trí tuệ nhằm xây dựng thương hiệu cho các sản phẩm làng nghề truyền thống và hỗ trợ người dân trong việc duy trì và phát triển thương hiệu. Ngoài sản phẩm gạo tám xoan Hải Hậu đã được hỗ trợ xây dựng thành công thương hiệu dưới dạng chỉ dẫn địa lý, Sở KH và CN đang tiến hành hỗ trợ xây dựng nhãn hiệu cho nước mắm Sa Châu, xã Giao Châu (Giao Thủy).

    Trong sản xuất nông nghiệp, Sở NN & PTNT đã phối hợp với Sở KH &CN  triển khai thực hiện nhiều dự án xây dựng mô hình ứng dụng và chuyển giao tiến bộ kỹ thuật ở cả 3 lĩnh vực trồng trọt, chăn nuôi và nuôi trồng thủy sản. Với 12 dự án KHCN phục vụ phát triển nông thôn, miền núi và hàng chục mô hình chuyển giao công nghệ được thực hiện ở cả 9 huyện thành phố với tổng kinh phí lên đến trên 35 tỷ đồng. Nhiều mô hình điểm thành công đã tạo bước đột phá trong phát triển sản xuất như nhóm các dự án ứng dụng KHCN trong sản xuất giống và nuôi thương phẩm các loại thủy sản như ngao, tu hài, hàu cửa sông, cá lăng chấm, cá đối mục… tại các huyện Hải Hậu, Giao Thủy, Nam Trực; nhóm các dự án ứng dụng công nghệ sinh học tiêu biểu là xây dựng mô hình sản xuất giống, nuôi trồng và chế biến nấm hàng hóa; sản xuất và ứng dụng chế phẩm sinh học phục vụ sản xuất rau quả an toàn… Không chỉ xây dựng mô hình ứng dụng mới, các dự án đã đào tạo được hàng trăm cán bộ kỹ thuật, tạo tiền đề cho việc duy trì tiến bộ kỹ thuật, nhân rộng mô hình và tư vấn kỹ thuật, trang bị kỹ năng tư duy theo phương thức khoa học. Nhờ đó nhiều khó khăn trong sản xuất, chuyển đổi cơ cấu cây trồng vật nuôi ở các địa phương được tháo gỡ. Tại các huyện Hải Hậu, Giao Thủy, Nghĩa Hưng… KHCN đã tập trung giải quyết các vấn đề tồn tại trong phát triển mũi nhọn kinh tế biển, trong đó chú trọng đến việc đưa công nghệ sản xuất con giống, hoàn thiện quy trình nuôi thương phẩm các loại thủy hải sản; hỗ trợ áp dụng sản xuất và chế biến muối ăn theo công nghệ tiến tiến; Ứng dụng công nghệ chăn nuôi lợn siêu nạc theo phương pháp công nghiệp và lai tạo giống lợn lai 3 máu chất lượng cao… được áp dụng ở hầu hết các xã xây dựng NTM, mang lại hiệu quả kinh tế cao. Dự án  xây dựng nhà máy chế biến muối với dây chuyền sản xuất muối tinh, muối I-ốt có công suất 22 nghìn tấn/năm và dây chuyền muối sấy chất lượng cao có công suất 10 nghìn tấn/năm , đồng thời quy hoạch vùng nguyên liệu muối sạch theo quy trình chế cát mặn - lọc cát mặn - lọc nước chạt - kết tinh muối - đóng bao ngay tại ruộng...  rộng 4ha tại xã Bạch Long (Giao Thủy) với tổng giá trị đầu tư trên 12 tỷ đồng. Với công nghệ mới áp dụng, sẽ hiện đại hóa đồng bộ quy trình chế biến muối chất lượng cao ngay tại vùng nguyên liệu để nâng cao giá trị sản phẩm muối và đảm bảo thu mua 1/3 sản lượng muối cho diêm dân diêm dân của 12 xã, thị trấn toàn tỉnh. 

    Hải Hâụ là huyện đầu tiên trong tỉnh ta áp dụng mô hình xây dựng NTM quy mô toàn huyện. Xác định phát triển sản xuất tạo việc làm, tăng thu nhập là nội dung chủ yếu của đề án xây dựng NTM, tạo sự phát triển bền vững nên huyện tập trung chỉ đạo, hướng dẫn các xã, thị trấn đã tích cực chuyển đổi cơ cấu, mùa vụ; bố trí cây trồng, con nuôi có năng suất, hiệu quả cao phù hợp với điều kiện tự nhiên và lợi thế sẵn có, đồng thời ứng dụng tiến bộ khoa học kỹ thuật vào sản xuất, tích cực phòng trừ sâu bệnh, dịch bệnh nên đã tạo hiệu quả cao trong sản xuất nông nghiệp. Đến nay, toàn huyện đã triển khai ứng dụng  tiến bộ khoa học kỹ thuật vào 261 mô hình phát triển sản xuất, trong đó có 100 mô hình trồng trọt, 64 mô hình chăn nuôi, 41 mô hình nuôi thủy sản, 11 mô hình khuyến diêm… Điểm nổi bật trong việc áp dụng tiến bộ kỹ thuật vào sản xuất nông nghiệp ở huyện Hải Hâụ là phục tráng thành công giống gạo tám xoan truyền thống và xây dựng thành công mô hình chỉ dẫn địa lý cho sản phẩm gạo tám xoan, đã tạo nên thương hiệu bền vững cho giống gạo đặc sản của địa phương và hình chuỗi sản xuất, kinh doanh theo quy chế của hiệp hội. Sau sản phẩm gạo tám xoan, huyện Hải Hậu tiếp tục thành công trong việc ứng dụng công nghệ nhân giống và sản xuất cây cải dầu trên đất hai vụ lúa với mục tiêu khắc phục nhược điểm thoái hóa giống của cây cải dầu theo phương pháp chọn lọc dòng, khử khuẩn và cách ly với các giống khác để chọn ra dòng cải thuần để duy trì sản xuất, đáp ứng yêu cầu xuất khẩu. Ngoài ra, huyện đang tiến hành các điều kiện để thử nghiệm công nghệ gắn laze vào máy cày bừa để san phẳng mặt ruộng trên diện tích lớn, với sự chuyển giao kỹ thuật của Viện Công nghệ sau thu hoạch (Bộ NN và PTNT). Với việc đẩy mạnh ứng dụng tiến bộ kỹ thuật vào sản xuất, những năm qua, sản xuất nông nghiệp của huyện Hải Hậu luôn ổn định, khắc phục kịp thời những tác động xấu của thời tiết, dịch bệnh. Giá trị sản xuất bình quân trên 1ha canh tác của huyện Hải Hậu đạt gần 90 triệu đồng, góp phần đưa thu nhập bình quân đầu người của toàn năm 2011 đạt 14,3 triệu đồng, vượt 15,6% so với kế hoạch. Năm 2011, bình quân toàn huyện đạt 11 tiêu chí NTM; tăng 4 tiêu chí so năm 2010, trong đó 2 xã, thị trấn đạt 14 tiêu chí,  6 xã, thị trấn đạt 13 tiêu chí NTM.

    Từ nỗ lực áp dụng KHCN vào thực tế sản xuất, đã tháo gỡ được những khó khăn trong việc thực hiện các tiêu chí về phát triển sản xuất, tạo việc làm, tăng năng suất cây trồng vật nuôi, tăng thu nhập cho nông dân, là cơ sở để người nông dân tiếp tục đóng góp xây dựng các công trình kết cấu hạ tầng phục vụ phát triển kinh tế-xã hội trong xây dựng NTM. Đồng thời, xây dựng mô hình trình diễn về NTM trên cơ sở ứng dụng KH và CN như mô hình quy hoạch, kiến trúc nông thôn; mô hình nông nghiệp xanh; mô hình bảo quản, chế biến nông sản và tổ chức sản xuất nông nghiệp hàng hóa... phù hợp với điều kiện thực tế của tỉnh ./. 
                             Hải Bình – Chi cục QLCLNL&TS