Một số kết quả xây dựng NTM tỉnh Nam Định 7 tháng đầu năm 2012
7:25' 31/7/2012

    Thực hiện Quyết định 800/QĐ-TTg ngày 04/6/2010 của Thủ tướng Chính phủ phê duyệt Chương trình MTQG xây dựng NTM, Chỉ thị số 01-CT/TU ngày 08/11/2010 của Ban Thường vụ Tỉnh ủy, Kế hoạch số 36/KH-UBND ngày 12/11/2010 của UBND tỉnh triển khai Chương trình xây dựng NTM giai đoạn 2010-2015, 6 tháng đầu năm 2012 được sự tập trung lãnh đạo, chỉ đạo của Tỉnh uỷ, HĐND, UBND tỉnh, Ban chỉ đạo xây dựng NTM tỉnh, sự nỗ lực cố gắng của các Sở, ngành, đoàn thể, các huyện, thành phố, các xã, thị trấn và các tầng lớp nhân dân trong tỉnh, Chương trình xây dựng NTM tỉnh ta đã đạt được kết quả như sau:



    Công tác lãnh đạo, chỉ đạo: Tỉnh ủy, HĐND, UBND tỉnh, Ban chỉ đạo tỉnh thường xuyên quan tâm lãnh đạo, chỉ đạo Chương trình xây dựng NTM, tập trung cao chỉ đạo các nhiệm vụ trọng tâm như phát triển sản xuất, dồn điền đổi thửa đất nông nghiệp, công tác đào tạo nghề,... Tiếp tục chỉ đạo thực hiện 5 Nghị quyết chuyên đề của BCH Đảng bộ tỉnh khóa XVIII về phát triển nông nghiệp, nông thôn.

    UBND tỉnh tiếp tục ban hành nhiều cơ chế chính sách khuyến khích phát triển sản xuất và xây dựng NTM: Quyết định số 06/2012/QĐ-UBND ngày 04/4/2012 quy định mức hỗ trợ chi phí học nghề ngắn hạn cho lao động nông thôn; Quyết định số 08/2012/QĐ-UBND ngày 07/5/2012 quy định cơ chế chính sách khuyến khích, hỗ trợ đầu tư vào các điểm công nghiệp trên địa bàn nông thôn; Quyết định số 716/QĐ-UBND ngày 24/5/2012 quy định hỗ trợ kinh phí xây dựng nâng cấp chợ, trụ sở xã; Quyết định số 798/QĐ-UBND ngày 08/6/2012 quy định hỗ trợ kinh phí xây dựng, nâng cấp, cải tạo Trạm y tế xã.

    Cùng với nguồn vốn hỗ trợ của Trung ương (55,748 tỷ đồng), UBND tỉnh đã bố trí 110 tỷ đồng hỗ trợ cho 85 xã, thị trấn xây dựng NTM mỗi xã 1,69 tỷ đồng, riêng 10 xã điểm cấp đủ 10 tỷ đồng/xã.

    Các Ban xây dựng Đảng của Tỉnh ủy; các Sở, ban, ngành, đoàn thể của tỉnh có nhiều văn bản chỉ đạo, hướng dẫn đồng thời tăng cường phối hợp với các địa phương triển khai tích cực các nhiệm vụ xây dựng NTM.

    Các huyện, thành phố tiếp tục tập trung lãnh đạo, chỉ đạo các xã, thị trấn xây dựng NTM; chọn dồn điền, đổi thửa là giải pháp quan trọng, đột phá để xây dựng NTM; triển khai nhiều giải pháp huy động các nguồn lực đầu tư cho xây dựng NTM; ban hành các quy định cụ thể hướng dẫn các xã, thị trấn quản lý, sử dụng có hiệu quả nguồn vốn hỗ trợ xây dựng NTM. Một số huyện đã ban hành cơ chế, chính sách khuyến khích phát triển sản xuất, cơ giới hóa nông nghiệp, hỗ trợ kinh phí dồn điền đổi thửa.

    96 xã, thị trấn xây dựng NTM tiếp tục đẩy mạnh tuyên truyền, vận động; huy động các nguồn lực; tổ chức thực hiện đề án xây dựng NTM: Rà soát đảm bảo tính đồng bộ các quy hoạch và chỉ tiêu được giao về bảo toàn đất trồng lúa; tập trung phát triển sản xuất, đào tạo nghề, đặc biệt là công tác dồn điền đổi thửa, chỉnh trang, kiến thiết đồng ruộng.

    Công tác tuyên truyền, vận động: Cấp ủy, chính quyền, Ủy ban MTTQ và đoàn thể nhân dân ở các cấp đều triển khai sâu rộng, thường xuyên công tác quán triệt, tuyên truyền, vận động hệ thống chính trị và toàn xã hội triển khai các nội dung xây dựng NTM. Công tác tuyên truyền, vận động đã góp phần nâng cao nhận thức của cán bộ, đảng viên và nhân dân về Chương trình xây dựng NTM, chuyển tải các mô hình hiệu quả, kinh nghiệm hay trong phát triển sản xuất và xây dựng NTM.

    Về quản lý và thực hiện quy hoạch NTM: Đến nay đã có 207/209 xã, thị trấn (99%) đã hoàn thành quy hoạch phát triển sản xuất nông nghiệp; 206/209 xã, thị trấn (98,6%) đã hoàn thành quy hoạch xây dựng NTM; 209/209 xã, thị trấn đang hoàn thiện quy hoạch sử dụng đất.

     UBND các huyện, thành phố chỉ đạo các xã, thị trấn công khai các quy hoạch được duyệt, triển khai cắm mốc chỉ giới; xây dựng, ban hành quy chế quản lý quy hoạch; hướng dẫn các thôn xóm, các hộ nông dân tổ chức sản xuất, xây dựng các công trình, nhà ở theo quy hoạch.

    Công tác dồn điền đổi thửa

    Thực hiện Chỉ thị số 07-CT/TU của Ban thường vụ Tỉnh uỷ và Kế hoạch số 45/KH-UBND ngày 30/8/2011 của UBND tỉnh, đến nay đã có 195/209 xã, thị trấn (2.943 thôn) triển khai, trong đó có 96 xã, thị trấn xây dựng NTM.

    Sau vụ mùa năm 2011 có 95/209 xã, thị trấn xây dựng kế hoạch và phương án dồn điền đổi thửa đất nông nghiệp. Đến nay có 60 xã, thị trấn (887 thôn) đã giao đất xong tại thực địa, trong đó có 57/96 xã, thị trấn xây dựng NTM.

    Nhìn chung kết quả dồn điền đổi thửa ở 60 xã, thị trấn đã giao đất tại thực địa cơ bản đạt yêu cầu: Đã hình thành các vùng sản xuất tập trung; cơ bản quy gọn được quỹ đất công; giảm số thửa bình quân (48/60 xã, thị trấn còn 1-2 thửa/hộ); đã kết hợp dồn điển đổi thửa với chỉnh trang đồng ruộng, làm đường giao thông và thủy lợi nội đồng theo quy hoạch; đặc biệt đã vận động các hộ nông dân góp trên 700 ha đất làm đường giao thông, thủy lợi và xây dựng NTM. Một số xã, thị trấn sau dồn điền đổi thửa đã xây dựng kế hoạch từng bước tổ chức sản xuất theo mô hình cánh đồng mẫu lớn.

    Về đào tạo, bồi dưỡng cán bộ xây dựng NTM: Ủy ban MTTQ tỉnh đã tổ chức 10 lớp tập huấn về công tác giám sát đầu tư của cộng đồng cho 821 thành viên Ban giám sát đầu tư cộng đồng và 229 Ban Thanh tra nhân dân xã, phường, thị trấn và lãnh đạo Ủy ban MTTQ 96 xã, thị trấn xây dựng NTM.

    Về phát triển sản xuất, đào tạo nghề:

    Tập trung khắc phục các khó khăn, chỉ đạo triển khai tích cực chiến dịch làm thủy lợi nội đồng, chủ động điều tiết nước; gieo cấy, chăm sóc bảo vệ an toàn 77.800 ha lúa xuân, 14.844 ha rau màu; xây dựng 12 mô hình “cánh đồng mẫu lớn” ở 11 xã của 7 huyện, với tổng diện tích 565ha; thu hoạch nhanh gọn lúa màu vụ xuân, năng suất lúa xuân đạt 68,86 tạ/ha. Hoàn thành gieo cấy lúa mùa trước 25/7. Tiếp tục mở rộng mô hình cánh đồng mẫu lớn theo Kế hoạch số 29/KH-UBND của UBND tỉnh. Triển khai tích cực việc thí điểm bảo hiểm nông nghiệp ở 72 xã, thị trấn.

    Triển khai quyết liệt, đồng bộ các biện pháp phòng chống dịch bệnh trên đàn gia súc, gia cầm. Chăn nuôi tiếp tục chuyển dịch theo hướng giảm chăn nuôi nhỏ lẻ trong nông hộ, tăng chăn nuôi hàng hóa theo quy mô vừa và nhỏ. 6 tháng đầu năm, sản lượng thịt lợn hơi xuất chuồng đạt 66.950 tấn, tăng 4,33% so với cùng kỳ. Sản lượng thịt gia cầm đạt 7.580 tấn, tăng 6,1% so với cùng kỳ.

    Sản xuất giống, nuôi trồng và khai thác thuỷ sản phát triển khá. 6 tháng đầu năm sản xuất được 1.354 triệu cá bột, 3.300 triệu giống thủy sản mặn lợ, sản lượng nuôi trồng thủy sản đạt 27.102 tấn, sản lượng khai thác đạt 19.780 tấn.

    Sở Nông nghiệp & PTNT phối hợp với các huyện, thành phố hướng dẫn hoàn thiện thủ tục trình UBND tỉnh quyết định công nhận nghề truyền thống, 74 làng nghề, trong đó có 37 làng nghề truyền thống. Sở Công thương đã triển khai 22 lớp dạy nghề cho 770 lao động, triển khai 5 lớp tập huấn khởi sự doanh nghiệp cho 250 học viên.

    Về văn hóa, xã hội, môi trường

    Phong trào xây dựng trường đạt chuẩn quốc gia, đặc biệt ở 96 xã, thị trấn xây dựng NTM đạt chất lượng bền vững; phổ cập giáo dục tiểu học và THCS đúng độ tuổi. Tỷ lệ huy động trẻ ở độ tuổi đến lớp mẫu giáo đạt 97,1%, 100% trẻ mẫu giáo 5 tuổi đến trường.

    Tiếp tục triển khai có hiệu quả Chương trình MTQG về Y tế, Chương trình MTQG về dân số - kế hoạch hóa gia đình, công tác phòng chống HIV/AIDS, y tế trường học và cộng đồng. Các trạm y tế xã cơ bản bảo đảm công tác khám chữa bệnh ban đầu cho nhân dân và từng bước đáp ứng nhu cầu khám chữa bệnh bảo hiểm y tế, chất lượng chuyên môn được nâng lên. Công tác phòng, chống dịch bệnh, công tác tuyên truyền, giáo dục sức khỏe, vệ sinh môi trường, sử dụng nước sạch được các trạm y tế triển khai thường xuyên.

    Tiếp tục triển khai có hiệu quả cuộc vận động “Toàn dân đoàn kết xây dựng đời sống văn hóa gắn với xây dựng NTM”. Đẩy mạnh các phong trào xây dựng làng văn hóa, gia đình văn hóa, khu dân cư tiên tiến, cơ quan có nếp sống văn hóa từ tỉnh đến cơ sở.

    An sinh xã hội cơ bản được đảm bảo; đời sống nhân dân từng bước được cải thiện, giải quyết kịp thời các chế độ đối với các đối tượng chính sách xã hội và hộ nghèo.

    Duy trì tốt hoạt động thu gom rác thải ở 168 xã, thị trấn, có sự tham gia của cộng đồng. Xây dựng và thực hiện quy chế quản lý nghĩa trang nhân dân. Tích cực triển khai các dự án cấp nước sạch và vệ sinh nông thôn, dự án khí sinh học hỗ trợ các hộ nông dân xây dựng công trình xử lý chất thải chăn nuôi.

    Về xây dựng cơ sở hạ tầng thiết yếu: 96 xã, thị trấn xây dựng NTM đã triển khai 256 công trình hạ tầng nông thôn (65 công trình mới và 191 công trình chuyển tiếp). Tổng giá trị khối lượng thực hiện ước đạt 320 tỷ đồng, gồm: 123 công trình giao thông (chủ yếu là đường dong ngõ và đường nội đồng), 13 công trình kiên cố hóa kênh mương, 13 trường học, 8 trạm y tế, 13 nhà văn hóa thôn xóm, 8 trụ sở xã, 9 chợ, 9 công trình cấp nước tập trung, 28 điểm thu gom xử lý rác thải,…

    Về xây dựng hệ thống chính trị: Tiếp tục tăng cường công tác xây dựng Đảng, chính quyền, đoàn thể. Các ngành, các địa phương và các đoàn thể nghiêm túc nghiên cứu, quán triệt và triển khai thực hiện Nghị quyết Trung ương 4 (khoá XI) về “Một số vấn đề cấp bách về xây dựng Đảng hiện nay”. Thực hiện nghiêm túc việc kiểm điểm, phê bình và tự phê bình ở các tổ chức cơ sở Đảng và đảng viên.

    Về huy động nguồn lực xây dựng NTM: Trong 6 tháng đầu năm, tổng vốn huy động đầu tư xây dựng NTM đạt 368,4 tỷ đồng, gồm: Vốn ngân sách nhà nước các cấp 193,3 tỷ đồng (ngân sách Trung ương và tỉnh 165,748 tỷ đồng), bằng 52,5%; vốn nhân dân đóng góp 51,9 tỷ đồng, bằng 14,1%; vốn doanh nghiệp 82,6 tỷ đồng, bằng 22,4%; vốn tín dụng 22,5 tỷ đồng, bằng 6,1%; vốn khác 18,1 tỷ đồng, bằng 4,9%.

    So với Bộ tiêu chí NTM, đến tháng 6/2012 (so với năm 2009)

    + 11 xã điểm: Bình quân đạt 12 tiêu chí; bình quân tăng 6 tiêu chí; trong đó: Xã Xuân Kiên đạt 14 tiêu chí, xã Hải Đường, Hải Lộc, Nghĩa Sơn, Trực Nội đạt 13 tiêu chí. Các xã tăng 8 tiêu chí gồm xã Hải Đường, Nghĩa Sơn, Trực Nội, Giao Hà.

    + 85 xã, thị trấn xây dựng NTM giai đoạn 2010-2015: Không có xã, thị trấn nào đạt từ 15-19 tiêu chí; 8 xã, thị trấn đạt từ 13-14 tiêu chí, tăng 8 xã, thị trấn; 38 xã, thị trấn đạt từ 10 - 12 tiêu chí, tăng 33 xã, thị trấn; 39 xã, thị trấn đạt từ 5 - 9 tiêu chí; giảm 26 xã, thị trấn; không còn xã, thị trấn đạt dưới 5 tiêu chí, giảm 15 xã, thị trấn. Bình quân mỗi xã, thị trấn tăng 3-4 tiêu chí.

    + 209 xã, thị trấn có sản xuất nông nghiệp: Không có xã, thị trấn nào đạt từ 15-19 tiêu chí; 14 xã, thị trấn đạt từ 13-14 tiêu chí, tăng 14 xã, thị trấn; 52 xã, thị trấn đạt từ 10 - 12 tiêu chí, tăng 47 xã, thị trấn; 139 xã, thị trấn đạt từ 5 - 9 tiêu chí; tăng 14 xã, thị trấn; 4 xã, thị trấn đạt dưới 5 tiêu chí, giảm 75 xã, thị trấn. Bình quân mỗi xã, thị trấn tăng 2-3 tiêu chí.

    Đánh giá chung: Chương trình xây dựng NTM tiếp tục được các địa phương và các tầng lớp nhân dân trong tỉnh hưởng ứng và tích cực tham gia. Các huyện, thành phố, các xã, thị trấn đều đã xác định rõ cách làm, lộ trình, bước đi triển khai xây dựng NTM phù hợp với điều kiện của địa phương. Các mô hình hay, cách làm sáng tạo trong tổ chức sản xuất, dồn điền đổi thửa, huy động nguồn lực và đóng góp của nhân dân được nhân rộng. Tập trung phát huy sức mạnh của cả hệ thống chính trị, đặc biệt là vai trò của chi bộ đảng, của thôn, xóm, vai trò chủ thể của hộ gia đình trong xây dựng NTM. Sản xuất nông nghiệp và bộ mặt nông thôn có bước chuyển biến tích cực. Nhiều địa phương đạt kết quả khá thể hiện trách nhiệm và sự sáng tạo của cấp ủy chính quyền, của nhân dân là những bài học kinh nghiệm tốt để nhân ra diện rộng.

    Một số khó khăn, tồn tại

    - Tiến độ triển khai các nội dung xây dựng NTM ở một số địa phương còn chậm, chưa thực sự sôi động và liên tục; kết quả phát triển sản xuất, chuyển dịch cơ cấu lao động, thu hút nguồn lực đầu tư của doanh nghiệp còn hạn chế, nhất là đổi với các địa phương thuần nông, cơ sở hạ tầng yếu kém.

    - Kết quả dồn điền đổi thửa ở một số xã còn hạn chế, chưa gắn dồn điền đổi thửa với quy hoạch phát triển sản xuất nông nghiệp, chỉnh trang đồng ruộng. Đường giao thông nội đồng còn ít và kém, nền và mặt đường nhỏ, số thửa bình quân/hộ còn cao. Một số xã chưa triển khai được giao đất ngoài thực địa.

    - Kinh phí huy động từ đóng góp của nhân dân và các nguồn lực của địa phương để xây dựng NTM nhìn chung còn thấp.

    - Việc chấp hành chế độ thông tin báo cáo của một số Sở, ngành, huyện, thành phố, nhất là các xã, thị trấn chưa nghiêm túc, kịp thời đã ảnh hưởng đến việc tổng hợp kết quả và công tác chỉ đạo, điều hành của Ban chỉ đạo các cấp.

    Từ những kết quả đạt được và khó khăn tồn tại trên, Ban chỉ đạo tỉnh đã chỉ đạo thực hiện các nhiệm vụ xây dựng NTM trong thời gian tới:

    (1) Tiếp tục thực hiện tốt việc quán triệt, tuyên truyền và cụ thể hóa các văn bản chỉ đạo của Trung ương, của tỉnh về xây dựng NTM.

    (2) Củng cố và nâng cao hiệu quả hoạt động của Ban chỉ đạo các cấp, tập trung chỉ đạo các xã, thị trấn: Tăng cường quản lý, thực hiện các quy hoạch cấp xã; khẩn trương cắm mốc chỉ giới các công trình hạ tầng; xây dựng, ban hành quy chế quản lý quy hoạch. Tiếp tục triển khai quyết liệt công tác dồn điền đổi thửa đất nông nghiệp. Rà soát, điều chỉnh các nội dung của Đề án xây dựng NTM cho sát hợp với khả năng huy động nguồn lực, đảm bảo khả thi; xác định rõ các nội dung, nhiệm vụ trọng tâm, lộ trình triển khai cụ thể, phù hợp, lựa chọn triển khai trước các nội dung, các tiêu chí có điều kiện thuận lợi, tập trung chỉ đạo thực hiện các nội dung về phát triển kinh tế, xây dựng các hình thức tổ chức sản xuất gắn với củng cố nâng cao chất lượng hoạt động của Ban nông nghiệp xã. Đẩy mạnh phát triển sản xuất nông nghiệp, thuỷ sản, phát triển ngành nghề nông thôn.

    (3) Tiếp tục huy động tối đa các nguồn lực của toàn xã hội để xây dựng NTM theo phương châm “Nhân dân làm, Nhà nước hỗ trợ”, ưu tiên làm trước các công trình phục vụ sản xuất, các công trình giáo dục, y tế theo phương châm “Làm từ ngoài đồng về làng, làm từ xóm lên xã”. Chỉ đạo và phát động sâu rộng phong trào nhà nhà hoàn thành đủ 3 công trình vệ sinh, cải tạo ao, vườn, sân, ngõ, xây dựng nếp sống văn hóa, tăng cường tình làng nghĩa xóm, đảm bảo ổn định an ninh nông thôn.

    (4) Nâng cao chất lượng các hoạt động văn hóa, xã hội, chăm lo phát triển giáo dục, y tế. Tiếp tục tuyên truyền, vận động nhân dân thực hiện tốt cuộc vận động “Toàn dân đoàn kết xây dựng đời sống văn hóa gắn với xây dựng NTM”; hướng dẫn các thôn xóm xây dựng, bổ sung và thực hiện hương ước; đảm bảo an ninh nông thôn, phát động sâu rộng phong trào xây dựng thôn, xóm đạt tiêu chuẩn về NTM.

    (5) Triển khai tích cực kế hoạch đào tạo nghề cho lao động nông thôn đảm bảo chất lượng và việc làm cho người lao động sau học nghề. Xây dựng và triển khai kế hoạch đào tạo, bồi dưỡng nâng cao trình độ cho cán bộ xã, thị trấn. Tổ chức các lớp bồi dưỡng kiến thức xây dựng NTM cho cán bộ cơ sở. Tăng cường công tác xây dựng Đảng, chính quyền, hoạt động của các đoàn thể, đặc biệt tăng cường vai trò quản lý Nhà nước của UBND các xã đối với nông nghiệp và phát triển nông thôn. Củng cố xây dựng hệ thống chính trị ở cơ sở trong sạch vững mạnh, lãnh đạo, chỉ đạo tốt chương trình xây dựng NTM.

    (6). Xây dựng và triển khai Đề án chuyển đổi cơ cấu cây trồng, vật nuôi theo hướng sản xuất hàng hoá chất lượng cao giai đoạn 2011-2015; xây dựng và ban hành một số cơ chế chính sách mới của tỉnh về nông nghiệp, nông thôn.

                      Nguyễn Thế Vịnh - Chi cục Phát triển nông thôn